İnternet sağlayıcınız 1.000 Mbps hız sunduğunu söylüyor ancak Steam, tarayıcı veya indirme yöneticisi dosyayı 110 MB/s ile indiriyor. İlk bakışta hızın neredeyse onda birine düştüğü düşünülebilir, fakat burada karşılaştırılan iki değer aynı birimi kullanmıyor. İnternet bağlantıları genellikle megabit/saniye, dosya indirme hızları ise megabayt/saniye üzerinden gösteriliyor.
Mbps ile MB/s arasındaki temel fark bit ve byte arasındaki ilişkiden kaynaklanıyor. Bir byte 8 bitten oluştuğu için 800 Mbps bağlantının teorik dosya indirme hızı 100 MB/s, 1.000 Mbps bağlantının teorik karşılığı ise 125 MB/s oluyor. Gerçek kullanımda protokol yükleri, Wi-Fi koşulları, sunucu hızı ve ağdaki diğer cihazlar nedeniyle bu değerin biraz altında sonuç alınması normal.
Mbps nedir?
Mbps, “megabits per second” yani saniyedeki megabit miktarını ifade ediyor. İnternet servis sağlayıcılarının bağlantı hızlarını belirtirken kullandığı temel birimlerden biri bu. Buradaki küçük b harfi “bit” anlamına geliyor. Bir bit, dijital verinin en küçük temel birimi ve 0 veya 1 değerlerinden birini taşıyor. 1 Mbps bağlantı teorik olarak saniyede 1 milyon bit aktarım kapasitesine sahip.
100 Mbps, 500 Mbps veya 1.000 Mbps şeklinde gördüğümüz internet paketleri de aynı sistemi kullanıyor. Örneğin 1.000 Mbps, saniyede 1 milyar bitlik teorik veri aktarım hızına karşılık geliyor ve aynı bağlantı 1 Gbps olarak da ifade edilebiliyor.
MB/s nedir?
MB/s, “megabytes per second” yani saniyedeki megabayt miktarını ifade ediyor. Buradaki büyük B harfi “byte” anlamına geliyor ve Mbps ile MB/s arasındaki farkın tamamı büyük ölçüde bu harf değişikliğinden kaynaklanıyor.
Bir byte 8 bitten oluşuyor. Dolayısıyla saniyede 1 MB veri aktarmak için teorik olarak saniyede 8 megabitlik bağlantı gerekiyor. Bu nedenle Mbps değerini MB/s’ye çevirmek için sayıyı 8’e bölmek yeterli.
Tarayıcılar, oyun mağazaları, dosya aktarım uygulamaları ve bazı işletim sistemi araçları indirme hızını MB/s üzerinden gösterebiliyor. İnternet paketinde yazan sayı ile ekrandaki indirme hızının farklı görünmesinin en yaygın nedeni de bu birim farkı.
Mbps ile MB/s nasıl çevrilir?
Hesap oldukça basit. İnternet hızınız Mbps cinsindense teorik maksimum MB/s değerini bulmak için Mbps ÷ 8 işlemini yapabilirsiniz. 100 Mbps bağlantı teorik olarak 12,5 MB/s, 200 Mbps bağlantı 25 MB/s ve 500 Mbps bağlantı 62,5 MB/s indirme hızına karşılık geliyor. 1.000 Mbps yani 1 Gbps bağlantıda teorik üst sınır 125 MB/s seviyesine çıkıyor.
Tersi işlem de aynı derecede basit. Bir uygulamada 50 MB/s indirme hızı görüyorsanız bunu megabit cinsine çevirmek için 8 ile çarpmanız gerekiyor. 50 MB/s yaklaşık 400 Mbps veri aktarımına karşılık geliyor. Bu hesap yalnızca birim dönüşümünü yapıyor. Bağlantının gerçek hayatta bu teorik değere ulaşıp ulaşamayacağı ise kullanılan ağın ve veri kaynağının koşullarına bağlı.
1.000 Mbps internet neden 1.000 MB/s indirmiyor?
“1.000 Mbps internet” ifadesindeki 1.000 sayısının büyük görünmesi, saniyede 1.000 MB dosya indirileceği anlamına gelmiyor. 1.000 Mbps değerini 8’e böldüğümüzde teorik maksimum yaklaşık 125 MB/s oluyor. Cisco
Saniyede 1.000 MB, yani yaklaşık 1 GB veri indirebilmek için teorik olarak 8 Gbps bağlantı gerekiyor. Ağ donanımının da bu hızı taşıyabilmesi gerektiğinden modem, router, Ethernet bağlantısı ve istemci cihaz tarafında 10 Gigabit Ethernet gibi daha yüksek hızlı altyapılar devreye giriyor.
Bu nedenle Gigabit internet bağlantısıyla Steam’de yaklaşık 110-120 MB/s seviyelerini görmek düşük hız anlamına gelmiyor. 125 MB/s teorik sınırın altında oluşan farkın bir bölümü ağ protokolleri ve aktarım koşullarından kaynaklanıyor.
Neden teorik olarak 125 MB/s olan bağlantıda daha düşük hız görülüyor?
Mbps değerini 8’e bölerek bulduğumuz sonuç matematiksel üst sınırı gösteriyor. İnternetten gerçek bir dosya indirildiğinde ise yalnızca dosyanın kendisi aktarılmıyor. Verinin doğru adrese ulaşabilmesi, sıralanabilmesi ve gerektiğinde yeniden gönderilebilmesi için paketlere ek bilgiler ekleniyor.
Ethernet çerçeveleri, IP ve TCP başlıkları gibi ağ katmanları aktarımın bir bölümünü kullanıyor. Kullanılan protokole göre ek yük değişebildiği için bağlantının tamamı doğrudan indirilen dosyanın verisine ayrılamıyor. Cisco Topluluğu
Sunucunun size yeterli hızda veri gönderememesi de ayrı bir sınır oluşturabiliyor. 1 Gbps internetiniz olsa bile dosyayı indirdiğiniz sunucu bağlantınızı 300 Mbps ile sınırlandırıyorsa yaklaşık 37,5 MB/s’nin üzerine çıkamazsınız.
Ev ağı da sonucu doğrudan etkiliyor. Wi-Fi sinyal seviyesi, kullanılan Wi-Fi standardı, kanal yoğunluğu, router’ın kapasitesi, cihazın kablosuz adaptörü ve ağdaki diğer kullanıcıların oluşturduğu trafik indirme hızını azaltabiliyor.
100 Mbps internet gerçekte kaç MB/s indirir?
100 Mbps bağlantının matematiksel karşılığı 12,5 MB/s. Ancak gerçek bir dosya indirmesinde sürekli tam 12,5 MB/s görülmesi zorunlu değil. Kablolu ve sorunsuz bir bağlantıda buna oldukça yakın sonuçlar alınabilirken yaklaşık 11-12 MB/s seviyeleri de olağan. Wi-Fi kullanıldığında mesafe, parazit ve kullanılan donanım nedeniyle değer daha fazla düşebilir.
Burada 100 Mbps hız testinde yaklaşık 100 Mbps görüp Steam’de 11,5 MB/s görmek bir çelişki oluşturmuyor. İki uygulama aynı veri aktarımını farklı ölçü birimleriyle gösteriyor.
500 Mbps internet kaç MB/s indirme hızı verir?
500 Mbps bağlantının teorik karşılığı 62,5 MB/s. İdeal koşullarda dosya indirme uygulamasındaki değer bu seviyeye yaklaşabilir ancak sürekli tam 62,5 MB/s görülmesi beklenmemeli. Örneğin 55 veya 60 MB/s civarındaki bir gerçek indirme hızı yaklaşık 440-480 Mbps veri aktarımına karşılık geliyor.
Bağlantı Ethernet yerine Wi-Fi üzerinden kullanılıyorsa ortam koşulları farkı daha da büyütebilir. Aynı hesap diğer hızlarda da geçerli. 50 Mbps teorik olarak 6,25 MB/s, 200 Mbps 25 MB/s ve 2,5 Gbps bağlantı yaklaşık 312,5 MB/s aktarım kapasitesine sahip.
1 Gbps bağlantıda neden bazen 940 Mbps görülüyor?
Gigabit Ethernet kullanan sistemlerde yapılan hız testlerinde 1.000 Mbps yerine yaklaşık 900-950 Mbps seviyeleriyle karşılaşılması yaygın. Kullanılabilir veri kapasitesinin bir bölümü Ethernet ve üst ağ protokollerinin oluşturduğu ek trafik için kullanılıyor.
Ayrıca hız testi yapılan sunucu, internet servis sağlayıcısının altyapısı, router, bilgisayar ve test sırasında çalışan diğer bağlantılar ölçümü değiştirebiliyor. “1 Gbps” ifadesi de fiziksel veya servis bağlantısının nominal hızını belirtiyor; her internet işleminin sürekli 1.000 Mbps uygulama verisi taşıyacağını garanti etmiyor.
Bazı internet servislerinde 1 Gbps paketlerin 1 Gbps’nin biraz üzerinde provision edilmesi bu kaybın bir kısmını telafi edebiliyor. Böyle bir yapı bulunmadığında standart Gigabit Ethernet bağlantısında gerçek uygulama verisinin nominal hat hızının altında kalması olağan.
Mbps ile MBps aynı şey mi?
Hayır. Büyük ve küçük harf burada teknik olarak tamamen farklı birimi ifade ediyor. Mbps, megabit/saniye; MBps ise megabayt/saniye anlamına geliyor. MBps ile MB/s ise pratikte aynı birimi anlatmak için kullanılan iki farklı yazım biçimi. Her ikisindeki büyük B, byte’ı temsil ediyor. Mbps veya Mb/s yazımındaki küçük b ise bit anlamına geliyor.
Bu nedenle bir internet paketinde “100 MBPS” gibi tamamı büyük harfle yazılmış ifadeler teknik açıdan belirsizlik yaratabiliyor. Standart gösterimde bit için küçük b, byte için büyük B kullanılması gerekiyor.
Bit ve byte neden farklı kavramlar?
Bilgisayarlar en temel seviyede ikili sistemle çalışıyor ve bit tek bir 0 veya 1 değerini temsil ediyor. Sekiz bit bir araya geldiğinde bir byte oluşuyor ve dosya boyutları büyük ölçüde byte tabanlı birimlerle ifade ediliyor.
Bu ayrım bilgisayar ağlarının ve depolama sistemlerinin tarihsel ölçüm biçimlerinde de görülüyor. Ağ bağlantılarında veri aktarım kapasitesinin bit/saniye üzerinden belirtilmesi standart hale gelirken dosyaların kapladığı alan byte, kilobyte, megabyte ve gigabyte gibi birimlerle gösteriliyor.
Bu nedenle 100 MB büyüklüğünde bir dosya yaklaşık 800 megabit veri içeriyor. Dosyanın ağ üzerinden gönderilebilmesi için bu bitlerin tamamının ve aktarım sırasında kullanılan ek protokol bilgilerinin iletilmesi gerekiyor.
10 GB oyun 100 Mbps internetle ne kadar sürede iner?
Teorik indirme süresi hesaplanırken dosya boyutunu bit cinsine çevirmek gerekiyor. Basitleştirilmiş hesapta 10 GB dosya yaklaşık 80 gigabit veriye karşılık geliyor. 100 Mbps bağlantıda teorik süre yaklaşık 800 saniye, yani 13 dakika 20 saniye oluyor. Gerçek indirme süresi protokol yükü, sunucu performansı ve bağlantı hızındaki dalgalanmalar nedeniyle bundan daha uzun olabilir.
Aynı 10 GB dosya 500 Mbps bağlantıda teorik olarak yaklaşık 160 saniyede, yani 2 dakika 40 saniyede indirilebilir. 1 Gbps bağlantıda ise teorik süre yaklaşık 80 saniyeye kadar düşüyor.
Oyun mağazalarında durum biraz daha karmaşık olabiliyor. Steam gibi platformlarda veri indirilirken aynı anda sıkıştırılmış dosyaların açılması ve diske yazılması gerektiği için SSD veya işlemci de belirli durumlarda darboğaz oluşturabiliyor.
Hız testinde Mbps, Steam’de neden MB/s yazıyor?
Speedtest benzeri internet hız testlerinin amacı bağlantının ağ kapasitesini ölçmek olduğu için sonuçlar çoğunlukla Mbps veya Gbps üzerinden gösteriliyor. Ağ dünyasında bant genişliğinin bit/saniye ile ifade edilmesi standart kullanım.
Steam ve benzeri uygulamalar ise kullanıcının indirdiği dosyayla ilgileniyor. Dosya boyutları GB veya MB olarak gösterildiği için aktarım hızını MB/s üzerinden vermek indirme süresinin anlaşılmasını kolaylaştırıyor.
Örneğin 100 GB büyüklüğündeki bir oyunun 100 MB/s ile indirildiğini görmek kullanıcı açısından oldukça doğrudan bir bilgi sağlıyor. Aynı değeri 800 Mbps olarak göstermek teknik olarak doğru olsa da dosya boyutuyla zihinsel olarak karşılaştırmak daha zor.
Bazı uygulamalar kullanıcıya hangi birimin gösterileceğini seçme imkânı da veriyor. Bu nedenle iki farklı cihazda veya uygulamada aynı internet bağlantısı kullanılırken rakamların sekiz kata kadar farklı görünmesi mümkün.
Wi-Fi hızı da Mbps olarak mı ölçülüyor?
Evet. Wi-Fi bağlantılarının teorik fiziksel bağlantı hızları da Mbps veya Gbps üzerinden ifade ediliyor. Ancak Wi-Fi’da cihazın gösterdiği bağlantı hızı ile gerçek internet veya dosya aktarım hızı arasında daha büyük farklar oluşabiliyor.
Örneğin bilgisayarın Wi-Fi bağlantı özelliklerinde 1.200 Mbps görülmesi, internetten sürekli 150 MB/s dosya indirileceği anlamına gelmiyor. Wi-Fi protokolünün kendi ek yükü, radyo ortamındaki parazit, sinyal seviyesi ve aynı kanalı kullanan cihazlar gerçek veri aktarımını aşağı çekiyor.
Wi-Fi ayrıca paylaşımlı ve yarı çift yönlü çalışan bir kablosuz ortam kullanıyor. İstemci ile erişim noktası arasındaki teorik PHY hızının tamamı kullanıcı verisine ayrılamadığı için Wi-Fi özelliklerinde görülen bağlantı hızının gerçek throughput’tan yüksek olması normal.
İnternet hızı ile dosya indirme hızı aynı şey değil
İnternet paketindeki Mbps değeri bağlantının belirli bir sürede taşıyabileceği veri miktarını ifade ediyor. Bir dosyanın ne kadar hızlı indirileceği ise bu kapasitenin yanında sunucudan yerel ağa kadar zincirde bulunan diğer bileşenlere bağlı.
Sunucu yavaşsa, Wi-Fi bağlantısı zayıfsa, router yeterli kapasiteye sahip değilse veya depolama birimi gelen veriyi yeterince hızlı işleyemiyorsa internet hattının tamamı kullanılamayabilir. Ağ performansı yalnızca bağlantının üzerinde yazan nominal bant genişliğiyle belirlenmiyor. Cisco Cloud Apps
Özellikle Gigabit ve üzerindeki bağlantılarda bilgisayarın Ethernet portu da kontrol edilmeli. 2,5 Gbps internet bağlantısını 1 Gbps Ethernet portuna bağladığınızda tek cihaz yaklaşık 1 Gbps fiziksel bağlantı sınırına takılıyor.
Aynı durum eski router ve switch modellerinde de yaşanabiliyor. İnternet servis sağlayıcısı daha yüksek hız verse bile yerel ağdaki en yavaş bağlantı noktası toplam aktarımın önüne fiziksel bir sınır koyabiliyor.
MB ile MiB arasındaki fark ne?
Mbps ve MB/s konusu zaman zaman başka bir birim farkıyla daha karışıyor: MB ve MiB. SI sisteminde 1 MB, 1.000.000 byte olarak tanımlanırken 1 MiB, 1.048.576 byte’a karşılık geliyor.
Depolama üreticileri genellikle decimal sistemi kullanıyor. Bu nedenle 1 TB SSD, üretici açısından 1 trilyon byte kapasiteye sahipken bazı işletim sistemlerinde kapasite farklı bir rakamla görüntülenebiliyor.
İndirme hızlarında kullanılan MB/s ifadesinde de uygulamanın birimleri nasıl hesapladığı küçük farklılıklar oluşturabilir. Mbps ile MB/s arasında hızlı bir karşılaştırma yapılırken yine temel kural değişmiyor: aynı decimal birimler kullanıldığında sekiz bit bir byte ediyor. Cisco
İnternet hızını hesaplarken hangi değere bakılmalı?
İnternet paketlerini karşılaştırırken Mbps veya Gbps değerine bakmak gerekiyor. Dosyanın gerçek indirme sırasında saniyede ne kadar ilerlediğini anlamak için ise MB/s daha pratik bir gösterim sağlıyor.
100 Mbps internetten teorik olarak yaklaşık 12,5 MB/s, 500 Mbps internetten 62,5 MB/s ve 1 Gbps internetten 125 MB/s beklenebilir. Gerçek hızın bu değerlerden bir miktar düşük olması tek başına bağlantıda sorun bulunduğunu göstermiyor.
Aradaki fark çok büyükse önce bağlantının Ethernet mi Wi-Fi mı olduğu, cihazın link hızı, router portlarının kapasitesi ve indirme yapılan sunucu kontrol edilmeli. Speedtest sonucunun normal olduğu ancak yalnızca belirli bir uygulamanın yavaş kaldığı durumlarda sorun internet hattından ziyade ilgili sunucu veya uygulama tarafında bulunabilir.
