Elektrikli araçların geleceğinde önemli bir yere sahip olan katı hâl bataryalar için Çin’de kritik takvim açıklandı. 2026-2030 dönemini kapsayan yeni batarya planında tam katı hâl bataryaların 2030 yılına kadar ilk büyük ölçekli kullanım aşamasına geçmesi, uzun ömürlü lityum bataryalarda 15 bin şarj-deşarj çevrimine ulaşılması ve büyük üreticilerde hata oranlarının milyarda bir seviyesine kadar indirilmesi yer alıyor.
Katı hâl bataryalarda 2030 dönemi başlıyor
Çin’de yedi devlet kurumunun ortak çalışmasıyla hazırlanan yeni batarya endüstrisi planı, önümüzdeki dört yıl boyunca sektörün izleyeceği teknik yol haritasını ortaya koyuyor. Plan kapsamında gelişmiş elektrot malzemeleri, yeni elektrolit teknolojileri, yardımcı batarya malzemeleri ve yeni hücre mimarileri üzerinde çalışmalar hızlanacak. Tam katı hâl bataryalar da bu dönemin en önemli geliştirme alanlarından biri olacak.
Yeni teknolojilerin kullanım alanı yalnızca elektrikli otomobillerle sınırlı kalmayacak. Bataryaların gemilerde, havacılık sistemlerinde, akıllı robotlarda, inşaat makinelerinde ve tarım ekipmanlarında kullanılması da planın kapsamına dahil edildi. Enerji depolama çözümlerinde de yeni nesil hücre teknolojilerinin kullanımının genişlemesi bekleniyor.
Çinli üreticilerin açıkladığı mevcut takvimler de 2030 planıyla aynı döneme işaret ediyor. BYD, CATL ve GAC gibi şirketler 2027 ve 2028 yıllarında katı hâl bataryaları küçük ölçekli demonstrasyon araçlarında kullanmaya hazırlanıyor. Daha geniş çaplı ticari uygulamaların ise üretim kapasitesi ve maliyetlerin düşmesine bağlı olarak 2030 döneminde başlaması bekleniyor.
CATL tarafında küçük ölçekli pilot üretim çalışmaları 2027 takviminde bulunuyor. BYD de aynı dönemde sınırlı sayıda araç üzerinde katı hâl batarya testlerini ilerletiyor. Böylece laboratuvar ortamında geliştirilen hücrelerin gerçek kullanım koşullarında denenmesi için seri üretim öncesindeki önemli aşamalardan biri tamamlanacak.
Katı hâl bataryaların yaygınlaşmasının önündeki en büyük sorunlardan biri ise üretim maliyeti olmaya devam ediyor. Mevcut üretim koşullarında tam katı hâl batarya hücrelerinin maliyeti Wh başına yaklaşık 1,6 ila 2,2 yuan seviyesinde bulunuyor. Bu rakam yaklaşık 0,24 ila 0,33 dolara karşılık geliyor.
Günümüzde elektrikli otomobillerde yoğun olarak kullanılan LFP bataryalarda ise aynı maliyet yaklaşık 0,39 ila 0,50 yuan, yani 0,06 ila 0,07 dolar seviyesinde. Katı hâl hücrelerin mevcut üretim maliyeti bu nedenle LFP hücrelere kıyasla yaklaşık üç ila beş kat daha yüksek seviyede bulunuyor.
Çin, vergi düzenlemelerinde de yeni nesil batarya teknolojilerini ayrı bir kategoriye aldı. 1 Eylül 2026 itibarıyla lityum iyon bataryaların da aralarında bulunduğu belirli batarya türlerinde yüzde 2 tüketim vergisi uygulanmaya başladı. Vergi oranı 1 Eylül 2027 tarihinde yüzde 4’e çıkacak.
Sodyum iyon bataryalar, katı hâl bataryalar ve yakıt hücreleri ise 31 Aralık 2028 tarihine kadar bu tüketim vergisinden muaf tutulacak. Böylece yeni üretim hatlarının devreye alınacağı ve pilot uygulamaların artacağı dönemde bu teknolojiler için farklı bir vergilendirme sistemi uygulanacak.
Katı hâl bataryalar için teknik standart çalışmaları da üretim takvimine paralel ilerliyor. Çin’in öncülük ettiği ve elektrikli araçlarda kullanılacak katı hâl bataryalarının uygulama koşulları, test yöntemleri ve değerlendirme kriterlerini kapsayan uluslararası standart projesi Ağustos 2026’da Uluslararası Elektroteknik Komisyonu tarafından onaylandı.
Proje, doğrudan katı hâl bataryalara odaklanan ilk küresel uluslararası standart çalışmalarından biri olarak kayıtlara geçti. Uluslararası standartların hazırlanması ve nihai olarak yayımlanması genellikle iki ila üç yıllık bir süreç gerektiriyor. Bu takvim, üreticilerin 2027 ve 2028 döneminde planladığı pilot üretim ve demonstrasyon araçlarıyla aynı döneme denk geliyor.
Standart çalışmalarının tamamlanmasıyla üreticilerin hücreleri aynı test prosedürleri ve değerlendirme kriterleri üzerinden karşılaştırabilmesi mümkün olacak. Elektrikli araçlarda kullanılacak bataryaların güvenlik, performans ve çalışma koşullarına ilişkin ortak teknik çerçeve de bu süreçte oluşturulacak.
Çin’in yeni planında mevcut lityum batarya teknolojilerinin geliştirilmesi de önemli bir yer tutuyor. Uzun ömürlü lityum bataryalarda çevrim ömrünün 2030 yılına kadar 15 bin şarj-deşarj döngüsüne çıkarılması planlanıyor. Büyük üreticilerin ürünlerindeki hata oranlarının ise PPB seviyesine, yani milyarda bir seviyesine kadar indirilmesi öngörülüyor.
Katı hâl batarya üretim kapasitesinin önümüzdeki birkaç yıl içinde hızlı şekilde artması bekleniyor. Mevcut sektör tahminlerinde küresel katı hâl batarya sevkiyatlarının 2030 yılında 607,2 GWh seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor. Çin’de ise laboratuvar ve pilot üretim aşamasındaki teknolojilerin otomobillere ve diğer endüstriyel ürünlere aktarılması için üretim hatları, standartlar ve tedarik zinciri çalışmaları aynı dönemde ilerliyor.
