Mobil internet veya Wi-Fi bağlantısı olmadan telefonlara canlı video, ses, haber ve acil durum bildirimleri gönderebilen Direct-to-Mobile teknolojisi ticari kullanıma bir adım daha yaklaştı. Hindistan’ın kamu yayıncısı Prasar Bharati’nin D2M için hazırladığı teklif çağrısının önümüzdeki bir ay içinde yayımlanması bekleniyor.
D2M için ticari kullanım süreci başlıyor
Direct-to-Mobile ya da kısa adıyla D2M, geleneksel mobil veri ağlarından farklı bir yayın modeli kullanıyor. Televizyon yayınlarında kullanılan karasal yayın altyapısından yararlanan teknoloji, uyumlu telefon ve diğer cihazlara içerikleri doğrudan aktarabiliyor. Böylece video veya ses yayını için mobil veri bağlantısı ya da sabit internet zorunlu olmuyor.
D2M’nin ticari ölçekte kullanılması için bir sonraki önemli aşama, Prasar Bharati tarafından yayımlanacak teklif çağrısı olacak. RFP olarak adlandırılan bu süreçle birlikte altyapının nasıl kurulacağı, hangi şirketlerin projede yer alacağı, yatırımların nasıl paylaşılacağı ve sistemin ülke genelinde hangi modelle işletileceği daha ayrıntılı biçimde belirlenecek.
Teklif çağrısının daha önce temmuz ayında yayımlanması planlanıyordu ancak takvim birkaç kez ertelendi. Son hazırlıkların ardından yeni beklenti, RFP’nin önümüzdeki bir ay içerisinde yayımlanması yönünde. Ticari model ve yatırım koşullarının henüz kesinleşmemesi nedeniyle projede yer almak isteyen şirketler de ihale dokümanlarını bekliyor.
D2M altyapısının teknik testleri ise uzun süredir devam ediyor. Son doğrulama çalışmalarında Tejas Networks tarafından geliştirilen ekipmanlar testlerden geçti. Çalışmalara Hindistan Bilgi ve Yayıncılık Bakanlığı, Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Telekomünikasyon Bakanlığı ve Prasar Bharati temsilcileri de katıldı.
Sistemin kullandığı frekans aralığı 470–582 MHz olarak belirlenmiş durumda. IIT Kanpur tarafından gerçekleştirilen teknik çalışmalarda D2M yayınlarının mobil şebekelerde zararlı parazite yol açıp açmadığı ve akıllı telefonlarda anormal sıcaklık artışına neden olup olmadığı da incelendi. Yapılan testlerde bu iki konuda sorun tespit edilmedi.
Bununla birlikte Hindistan’daki mobil operatörler D2M konusunda bazı çekincelerini sürdürüyor. Reliance Jio, Bharti Airtel ve Vodafone Idea gibi operatörlerin de üyesi olduğu Cellular Operators Association of India, testlerin kapsamı, frekans kullanımı ve mevcut mobil şebekeler üzerindeki olası etkiler konusunda daha kapsamlı inceleme talep ediyor.
D2M’nin temel kullanım alanlarından biri yüksek izleyici sayısına ulaşan yayınlar olacak. Geleneksel mobil yayınlarda aynı içeriği izleyen her kullanıcı için ağ üzerinden ayrı veri akışı oluşturulurken D2M, aynı yayını tek bir yayın altyapısı üzerinden çok sayıda cihaza ulaştırabiliyor. Canlı spor karşılaşmaları, büyük etkinlikler ve yoğun izlenen yayınlarda mobil şebekelerin üzerindeki veri yükü bu yöntemle azaltılabiliyor.
Teknolojinin kullanım alanı eğlence içerikleriyle de sınırlı değil. Eğitim programları, kamu duyuruları, haberler ve acil durum mesajları doğrudan uyumlu cihazlara gönderilebiliyor. Mobil şebekelerin aşırı yoğun olduğu veya iletişim altyapısının kesintiye uğradığı durumlarda karasal yayın altyapısının ayrı bir iletişim kanalı olarak kullanılabilmesi planlanıyor.
Prasar Bharati, IIT Kanpur ve Tejas Networks bünyesine katılan Saankhya Labs ile birlikte D2M teknolojisini 19’dan fazla şehirde test ediyor. Denemelerde hem yüksek güçlü ve geniş kapsama alanına sahip vericiler hem de daha düşük güçlü yayın noktaları kullanılıyor. Delhi ve Bengaluru’da gerçekleştirilen önceki çalışmalar sırasında multimedya içeriklerinin doğrudan mobil cihazlara aktarılması da başarıyla test edildi.
Ülke çapındaki olası kurulum için hazırlanan çalışma kapsamında kamu ve özel sektörün birlikte yer aldığı bir model de değerlendiriliyor. Bu yapıda yayın altyapısının kurulması, işletilmesi ve ticari hizmetlerin sunulması için uzun vadeli bir kamu-özel sektör ortaklığı öne çıkıyor.
D2M’nin Hindistan’da gündeme gelmesinin nedenlerinden biri de televizyon ve internet erişimi arasındaki fark. Ülkedeki yaklaşık 280 milyon hanenin yaklaşık 190 milyonunda televizyon hizmeti bulunuyor. Yaklaşık 90 milyon hane ise geleneksel televizyon ekosisteminin dışında kalıyor. Yüz milyonlarca mobil cihazın kullanıldığı ülkede telefonlar, yayınların ulaştırılması için ikinci bir kanal olarak değerlendiriliyor.
Ancak D2M yayınlarını alabilmek için cihazların gerekli donanımı desteklemesi gerekiyor. Teknolojinin geniş çapta kullanılabilmesi yalnızca yayın vericilerinin kurulmasına değil, D2M desteğinin akıllı telefonlar ve diğer mobil cihazlara entegre edilmesine de bağlı olacak.
Tejas Networks, D2M desteğini bilgisayarlara taşımak için Intel ile de çalışma yürütüyor. Teknoloji daha önce Intel işlemcili dizüstü bilgisayarlara entegre edilerek eğitim içeriklerinin internet bağlantısı bulunmayan cihazlara doğrudan yayın yoluyla aktarılması için gösterilmişti.
Prasar Bharati’nin yayımlayacağı yeni teklif çağrısı, yıllardır deneme aşamasında bulunan D2M projesinin ticari modele geçişindeki en önemli adımlardan biri olacak. Belgede yatırım miktarları, şirketlerin sorumlulukları, altyapı modeli ve ülke genelindeki dağıtım takvimi gibi ayrıntıların açıklanması bekleniyor.
