AMD, Ryzen işlemcilerin hız aşırtma ve güç yönetimi özelliklerini Linux işletim sisteminde kullanıma sunmak için yeni bir sürücü hazırladı. AMD Overclocking Driver (AOD) adıyla geliştirilen sürücü, işlemcilerin güç tüketimi, akım sınırları ve bazı donanım ayarlarının doğrudan işletim sistemi üzerinden değiştirilmesini sağlayacak. Linux çekirdeğine eklenmesi için gönderilen yamalar şu anda inceleme aşamasında bulunuyor.
AMD Ryzen İşlemcilerin Güç Ayarları Linux Üzerinden Değiştirilebilecek
AMD mühendisi Shyam Sundar S K tarafından geliştirilen AOD sürücüsü, Ryzen işlemcilerdeki belirli donanım kontrollerine erişmek için Windows Management Instrumentation (WMI) arayüzünden yararlanıyor.
Bu arayüz aracılığıyla sistemin platform yazılımıyla iletişim kuruluyor ve desteklenen işlemci parametreleri Linux’un sysfs dosya sistemi üzerinden kullanıcılara açılıyor. Böylece daha önce BIOS veya UEFI ayarlarından yönetilen bazı seçeneklere işletim sistemi içerisinden erişilebilecek.
Sürücünün ilk sürümünde işlemcilerin güç tüketimini ve elektriksel sınırlarını belirleyen PPT, TDC ve EDC parametreleri kontrol edilebiliyor. Package Power Tracking (PPT), işlemcinin kullanabileceği güç sınırını düzenlerken Thermal Design Current (TDC), uzun süreli işlem yüklerinde geçerli olan akım limitini belirliyor.
Electrical Design Current (EDC) ise işlemcinin kısa süreli yoğun yük altında kullanabileceği akım sınırını yönetiyor. Kullanıcılar bu üç parametre için platform tarafından desteklenen alt ve üst sınırları görüntüleyebilecek.
Ayrıca değerlerin hangi artış aralıklarıyla değiştirilebileceği de sürücü aracılığıyla öğrenilebilecek. Ancak mevcut geliştirme sürümünde yapılan değişikliklerin geçerli olması için bilgisayarın yeniden başlatılması gerekiyor.
Güç ve akım sınırlarıyla ilgili bir başka kısıtlama da mevcut değerlerin okunamaması. AOD, PPT, TDC ve EDC için yeni değerlerin girilmesini destekliyor ancak işlemcinin o anda hangi limitlerle çalıştığını aynı arayüz üzerinden bildirmiyor. Bunun nedeni, kullanılan platform yazılımı arayüzünün etkin değerleri sürücüye geri iletmemesi.
Yeni sürücü yalnızca güç tüketimiyle sınırlı kalmıyor. AMD, Simultaneous Multithreading (SMT) özelliğinin kontrolünü de AOD kapsamına aldı. İşlemci çekirdeklerinin birden fazla iş parçacığını çalıştırmasını sağlayan SMT teknolojisi, sürücü üzerinden etkinleştirilebiliyor veya devre dışı bırakılabiliyor.
Linux’ta SMT kullanımını engellemek için halihazırda nosmt adlı bir çekirdek seçeneği bulunuyor. Ancak bu seçenek SMT kullanımını işletim sistemi seviyesinde kapatırken AMD’nin yeni sürücüsü doğrudan platform yazılımıyla iletişim kuruyor. Bu sayede SMT ayarı, BIOS üzerinden gerçekleştirilen donanım yapılandırmasına benzer şekilde yönetilebiliyor.
AOD’nin sunduğu özellikler arasında bellek frekansının görüntülenmesi de yer alıyor. Sürücü, sistemde kullanılan belleğin mevcut saat hızını okuyabiliyor ancak bu değerin değiştirilmesine henüz izin vermiyor.
İşlemci çekirdeklerinin çalışma frekanslarını veya voltajlarını doğrudan ayarlamaya yönelik seçenekler de ilk sürümde bulunmuyor. AMD’nin Linux tarafında kullandığı Host System Management Port (HSMP) altyapısıyla AOD arasında da önemli bir fark bulunuyor.
HSMP, desteklenen sistemlerde belirli güç sınırlarının bilgisayar çalışırken değiştirilmesine olanak tanıyor. AOD ise platform yazılımında saklanan güç yönetimi değerlerini düzenliyor ve yeni ayarlar sistem yeniden başlatıldıktan sonra uygulanıyor.
HSMP üzerinden çalışma sırasında yapılan değişiklikler yeniden başlatmanın ardından korunmazken AOD aracılığıyla kaydedilen ayarlar kalıcı olabiliyor. İki arayüz işlemcinin güç yönetimiyle ilgili kontroller sunsa da değişikliklerin uygulandığı katman ve geçerlilik süreleri birbirinden ayrılıyor.
AMD’nin platform yazılımı, yeni sürücüye eklenen işlevlerden daha geniş bir komut kümesini destekliyor. Buna karşın ilk AOD sürümünde yalnızca belirli güç ve akım limitleri, SMT kontrolü ve bellek frekansı bilgileri kullanıma açılmış durumda.
Diğer donanım kontrollerinin sürücüye eklenmesine ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor. Windows kullanıcılarının işlemci ayarlarını grafik arayüz üzerinden değiştirmesine olanak tanıyan AMD Ryzen Master uygulamasının Linux sürümü de henüz duyurulmadı.
AOD için gönderilen yamalarda herhangi bir grafik arayüzlü yönetim yazılımı yer almıyor. Sürücünün sunduğu işlevlere sysfs üzerinden erişiliyor ve bağımsız geliştiriciler bu altyapıyı kullanarak kendi yönetim uygulamalarını hazırlayabilecek.
AMD’nin 10 Ekim’de gönderdiği üç parçalık yama paketi Linux çekirdeği geliştiricilerinin değerlendirmesine sunuldu. Sürücü henüz ana Linux çekirdeğine dahil edilmediği için kullanıcıların hangi çekirdek sürümüyle bu özelliklere erişebileceği açıklanmadı. AOD’nin destekleyeceği Ryzen işlemci nesilleri ve anakart modellerine ilişkin kapsamlı bir uyumluluk listesi de henüz yayımlanmadı.
